Chip aandelen

Door Davey de Smit · Over mij en mijn werkwijze

Chipaandelen zijn de afgelopen jaren de motor van de beurs geweest. NVIDIA groeide uit tot een van de waardevolste bedrijven ter wereld, ASML is het waardevolste bedrijf van Europa, en de investeringen van de grote cloudpartijen lopen op tot bedragen die een paar jaar geleden ondenkbaar waren.

Alleen: chipaandelen zijn geen groep. Het is een keten waarin elk onderdeel een compleet ander risico draagt.

Een apparatuurbouwer verdient aan investeringsbeslissingen die jaren vooruit worden vastgelegd. Een geheugenfabrikant verdient aan een prijs die per kwartaal kan halveren. Beide heten chipaandelen, en beide reageren totaal verschillend op dezelfde marktomslag.

Op deze pagina lees je hoe die keten in elkaar zit, welke bedrijven waar zitten, waarom de sector zo cyclisch is en waar ik zelf op let.

Wat zijn chipaandelen?

Chipaandelen, ook wel halfgeleideraandelen genoemd, zijn aandelen van bedrijven die betrokken zijn bij het maken van halfgeleiders.

Een halfgeleider is de chip die in vrijwel elk elektronisch apparaat zit: van een auto en een wasmachine tot een datacenter vol AI-versnellers.

Wat de sector ingewikkeld maakt, is dat er geen enkel bedrijf is dat een chip van begin tot eind maakt. De keten is opgesplitst in gespecialiseerde onderdelen die allemaal van elkaar afhankelijk zijn. Wie chipaandelen koopt, moet dus eerst weten welk deel van die keten hij koopt.

De halfgeleiderketen: waar chipaandelen in verschillen

Apparatuur

Deze bedrijven bouwen de machines waarmee chips worden geproduceerd. Ze verkopen niet aan consumenten maar aan de fabrikanten, en hun omzet hangt af van investeringsbeslissingen die jaren vooruit worden genomen.

Dat maakt deze laag de minst cyclische van de vier. Een fabriek die in 2028 open moet, wordt nu al besteld. Bovendien komt een groeiend deel van de omzet uit onderhoud en upgrades van machines die al bij klanten staan, en die inkomsten lopen door in een neergang.

Nederlandse bedrijven zijn hier sterk vertegenwoordigd. ASML is de enige leverancier van EUV-machines ter wereld. BESI maakt machines voor het verbinden van chips, wat bij geavanceerde verpakkingstechnieken steeds belangrijker wordt. ASM International levert depositie-apparatuur.

Over ASML heb ik een volledige, vrij toegankelijke pagina geschreven: ASML aandeel.

Ontwerpers

Deze bedrijven ontwerpen chips maar bezitten geen fabriek. Ze besteden de productie uit en verdienen aan hun ontwerp, hun software-ecosysteem en hun marktpositie.

NVIDIA is hier de dominante partij, met AI-versnellers en het bijbehorende softwareplatform. AMD concurreert op zowel processors als AI-versnellers. Marvell richt zich op maatwerkchips voor datacenters. NXP zit in een heel andere hoek: auto's en industriële toepassingen.

Dat verschil is belangrijk. NXP volgt de autocyclus en niet de AI-cyclus. Wie NXP koopt omdat hij in AI wil zitten, koopt iets anders dan hij denkt.

Productie

De fabrikanten die de chips daadwerkelijk maken. TSMC uit Taiwan is hier de dominante speler, en de geavanceerdste chips ter wereld komen vrijwel allemaal uit zijn fabrieken.

De concurrentie loopt achter. Intel probeert terug te komen met eigen productiecapaciteit en Samsung heeft een positie, maar op de nieuwste technieken heeft TSMC een voorsprong die zich niet snel laat inhalen.

Deze laag is kapitaalintensief. TSMC verhoogde de investeringsverwachting voor 2026 naar 60 tot 64 miljard dollar, tegen 52 tot 56 miljard eerder. Dat geld gaat rechtstreeks naar de apparatuurbouwers uit de eerste laag.

Geheugen

De meest cyclische laag van de vier, en met afstand.

Geheugen is grotendeels een grondstoffenmarkt. De producten zijn onderling uitwisselbaar, en de prijs wordt bepaald door de verhouding tussen aanbod en vraag. Loopt het aanbod voor op de vraag, dan zakt de prijs hard en verdampt de winst.

Micron is de bekendste beursgenoteerde naam, met een positie in HBM: het gestapelde geheugen dat naast elke AI-versneller zit. SanDisk richt zich op flashgeheugen.

Wat geheugen op dit moment interessant maakt, is dat de AI-vraag de cyclus heeft opgetild. Wat het riskant maakt, is dat de cyclus daarmee niet is verdwenen.

Welke chipaandelen kun je kopen?

Nederland is in deze sector oververtegenwoordigd. ASML, BESI, ASM International en NXP zijn alle vier Nederlands, en de eerste drie zitten in het deel van de keten met de sterkste concurrentieposities.

Wat deze bedrijven werkelijk doen

ASML is de enige leverancier van EUV-machines ter wereld. Een kwart van de omzet komt inmiddels uit onderhoud en upgrades van machines die al bij klanten draaien, en die inkomsten lopen door in een neergang. De volledige analyse staat op de pagina over het ASML aandeel.

BESI maakt machines die chips met elkaar verbinden. Dat klinkt als een detail, maar het wordt steeds belangrijker: naarmate het verkleinen van transistors moeilijker wordt, verschuift de prestatiewinst naar hoe je meerdere chips stapelt en koppelt. Bij AI-versnellers en HBM-geheugen is dat de kritieke stap. BESI is klein ten opzichte van ASML en daardoor beweeglijker.

ASM International levert depositie-apparatuur, waarmee flinterdunne materiaallagen op de wafer worden aangebracht. Sterke positie in een specifieke techniek die bij elke nieuwe generatie chips terugkomt.

NVIDIA ontwerpt de AI-versnellers waarop vrijwel elk datacenter draait, met daaromheen een softwareplatform dat klanten vasthoudt. De marktpositie is dominant, de waardering weerspiegelt dat.

AMD is de belangrijkste uitdager, zowel op processors als op AI-versnellers. Kleiner marktaandeel, maar daardoor ook meer ruimte om te groeien als klanten een tweede leverancier willen.

Marvell maakt maatwerkchips voor datacenters. Grote cloudpartijen die hun eigen chips willen ontwerpen, doen dat vaak samen met een partij als Marvell. Dat is een groeiend segment, maar de omzet hangt aan een klein aantal klanten.

NXP zit in een andere cyclus dan de rest van deze lijst. Het bedrijf levert chips voor auto's en industriële toepassingen, en die markt beweegt met de autoverkopen en de industriële conjunctuur, niet met AI. Wie NXP koopt voor de AI-groei, koopt het verkeerde bedrijf.

TSMC produceert de chips die de ontwerpers bedenken. Op de nieuwste technieken heeft het bedrijf een voorsprong die zich niet snel laat inhalen. De investeringsverwachting voor 2026 ging naar 60 tot 64 miljard dollar, geld dat rechtstreeks naar de apparatuurbouwers gaat. Het belangrijkste risico is geografisch: de productie is geconcentreerd in Taiwan.

Micron maakt geheugen, waaronder HBM voor AI-versnellers. Dat is de meest cyclische positie in deze lijst: de prijs beweegt met vraag en aanbod, en de winst beweegt sterker dan de prijs.

SanDisk richt zich op flashgeheugen, met dezelfde cyclische dynamiek maar in een ander segment van de geheugenmarkt.

Beleggen in chips via een ETF

Wie de sector als geheel wil volgen, kan naar een halfgeleider-ETF kijken. De bekendste fondsen volgen een index van chipbedrijven, waarbij de weging meestal naar marktwaarde gaat.

Dat heeft een belangrijk gevolg. Omdat NVIDIA, TSMC en Broadcom veruit de grootste bedrijven in de sector zijn, bestaat zo'n fonds voor een groot deel uit een handvol namen. De spreiding is kleiner dan het aantal posities doet vermoeden, en je zit daarmee zwaar in de ontwerplaag in plaats van in de hele keten.

Wie juist blootstelling wil aan de apparatuurkant, waar de posities het sterkst zijn en de cyclus het mildst, komt met een breed halfgeleiderfonds niet uit waar hij denkt uit te komen.

Let verder op de gebruikelijke punten bij themafondsen: de lopende kosten liggen hoger dan bij brede indexfondsen, en er zijn verschillen tussen Amerikaanse en Europese varianten in fiscale behandeling en beschikbaarheid.

Hoe waardeer je een chipaandeel?

De juiste maatstaf verschilt per laag, en dat is de belangrijkste reden dat beleggers hier de mist in gaan.

Bij apparatuurbouwers kijk je naar het orderboek ten opzichte van de jaaromzet, en naar het aandeel van service en upgrades in de totale omzet. Dat tweede cijfer vertelt hoeveel omzet doorloopt wanneer klanten hun bestellingen uitstellen. Bij ASML is dat inmiddels een kwart.

Bij ontwerpers kijk je naar de brutomarge en naar hoe afhankelijk het bedrijf is van een paar grote klanten. Een ontwerper zonder fabriek heeft weinig vaste kosten, dus de winst beweegt sterk met het volume. Ook telt hoe sterk het softwareplatform is: dat is wat klanten vasthoudt wanneer een concurrent goedkoper wordt.

Bij fabrikanten kijk je naar de bezettingsgraad en naar de investeringen ten opzichte van de omzet. Een fabriek die op zeventig procent draait, verliest geld op vaste kosten die gewoon doorlopen.

Bij geheugenfabrikanten werkt de koers-winstverhouding averechts. Op de piek van de cyclus is de winst hoog en de multiple laag, wat goedkoop lijkt maar het slechtste instapmoment is. Kijk hier eerder naar de koers ten opzichte van de boekwaarde en naar waar we in de prijscyclus staan.

Voor de hele sector geldt dat je beter over meerdere jaren kijkt dan naar één jaar. Een piekjaar tegen een piekmultiple geeft altijd een te rooskleurig beeld.

Hoe vergelijk je chipbedrijven onderling?

Vier vragen scheiden de bedrijven van elkaar.

In welke laag zit het bedrijf? Dat bepaalt het risicoprofiel meer dan wat dan ook. Apparatuur, ontwerp, productie en geheugen reageren fundamenteel anders op dezelfde marktomslag.

Welke eindmarkt bedient het? AI-datacenters, auto's, telefoons en industrie hebben elk hun eigen cyclus. NXP en NVIDIA zitten in dezelfde sector maar in verschillende conjuncturen.

Hoeveel omzet is terugkerend? Service, onderhoud en upgrades lopen door in een neergang. Machineverkoop niet.

Hoe geconcentreerd is de klantenbasis? Vrijwel elk bedrijf in deze keten verkoopt aan een handvol afnemers. Kijk hoeveel procent van de omzet bij de grootste klanten zit, en of dat percentage stijgt of daalt.

Waarom zijn chipaandelen zo cyclisch?

De halfgeleidersector kent al decennia hetzelfde patroon: perioden van tekort waarin de prijzen stijgen en iedereen capaciteit bijbouwt, gevolgd door perioden van overschot waarin diezelfde capaciteit de prijzen onderuithaalt.

Wat dat versterkt, is de vertraging. Een fabriek bouwen duurt jaren. De capaciteit die vandaag wordt besteld, komt online in een markt die er dan compleet anders uit kan zien.

Daar komt een tweede effect bij dat specifiek voor beleggers geldt. Bij een omslag daalt niet alleen de winstverwachting, maar ook de koers-winstverhouding die de markt bereid is te betalen. Die twee bewegen tegelijk naar beneden, en dat is waarom koersen in deze sector harder dalen dan de onderliggende cijfers.

Hoe hard dat uitpakt, verschilt sterk per laag. Apparatuur voelt het het laatst en het minst. Geheugen het eerst en het hardst.

Hoe ik naar chipaandelen kijk

Mijn belangrijkste observatie is dat er inmiddels veel verwachting in de koersen zit verwerkt.

Dat is niet hetzelfde als zeggen dat de sector overgewaardeerd is. De vraag is echt, de investeringen zijn echt en de orderboeken zijn echt. Maar wanneer een groot deel van de toekomstige groei al in de prijs zit, verschuift je risico. Je verdient dan niet meer aan het feit dat het goed gaat, alleen nog aan het feit dat het bóven verwachting goed gaat.

Binnen de keten kijk ik daarom anders naar de verschillende lagen.

Apparatuur is het minst cyclisch. De omzet leunt op meerjarige investeringsprogramma's en op service-inkomsten die doorlopen wanneer het tegenzit. Dat is een fundamenteel ander risicoprofiel dan de rest van de sector.

Geheugen is juist het meest cyclisch, en daar hangt de hele beleggingscase aan vast. Bij een geheugenfabrikant koop je in feite een positie in de geheugenprijs. Dat kan uitstekend uitpakken, maar het is een ander soort belegging dan een bedrijf met prijsmacht.

De vraag die volgens mij boven de hele sector hangt, is hoe houdbaar de investeringen van de grote cloudpartijen zijn. Daar komt de vraag vandaan die de hele keten aandrijft, van apparatuur tot geheugen. Zolang die budgetten oplopen, loopt alles mee. Vlakken ze af, dan raakt dat elke laag tegelijk.

Dat is geen voorspelling dat het misgaat. Het is de constatering dat één factor bepalend is voor een sector die op het oog breed gespreid lijkt.

Veelgestelde vragen over chipaandelen

Wat zijn de beste chipaandelen?

Dat hangt af van welk risico je wil lopen. Apparatuurbouwers als ASML, BESI en ASM International hebben de sterkste concurrentieposities en zijn het minst cyclisch. Ontwerpers als NVIDIA en AMD hebben de hoogste groei maar ook de hoogste waarderingen. Geheugenfabrikanten als Micron zijn het meest afhankelijk van de prijscyclus.

Wat is het verschil tussen chipaandelen en halfgeleideraandelen?

Niets. Het zijn twee namen voor dezelfde sector. Een halfgeleider is de technische term, chip is het woord dat in de praktijk wordt gebruikt.

Welke Nederlandse chipaandelen zijn er?

ASML, BESI, ASM International en NXP zijn alle vier Nederlands. De eerste drie leveren productieapparatuur, NXP ontwerpt chips voor auto's en industriële toepassingen.

Zijn chipaandelen een goede belegging?

De sector heeft structurele groei en de vraag naar rekenkracht neemt toe. Het probleem is dat veel van die groei al in de koersen zit en dat de sector historisch scherpe omslagen kent. Of het een goede belegging is, hangt dus vooral af van welk deel van de keten je koopt en tegen welke prijs.

Waarom dalen chipaandelen soms zo hard?

Omdat bij een omslag twee dingen tegelijk gebeuren: de winstverwachting gaat omlaag én de multiple die de markt betaalt gaat omlaag. Die dubbele beweging maakt de koersdalingen groter dan de onderliggende cijfers doen vermoeden.

Wil je zien in welke aandelen ik zelf beleg?

Als Premium-lid zie je mijn volledige portefeuille, elke transactie en de analyse achter iedere positie. Inclusief de aandelen die ik bewust niet koop, en waarom.

Bronnen

• ASML Holding NV, jaarverslag 2025 en kwartaalcijfers tweede kwartaal 2026
• TSMC, investeringsverwachting 2026 uit de kwartaalpresentatie
• Micron Technology, kwartaalrapportage 2026
• Gartner, prognose geheugenprijzen 2026
• Factsheets van de betreffende halfgeleiderfondsen

Cijfers en koersen gelden per de hieronder vermelde datum.

Laatst bijgewerkt: 21 augustus 2026.

De informatie op deze pagina is uitsluitend bedoeld voor algemene informatiedoeleinden en vormt geen beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee, waaronder verlies van het ingelegde vermogen.